सामाजिक परिवर्तनमा मोबाइलको बढ्दो प्रयोग

सामाजिक परिवर्तनमा मोबाइलको बढ्दो प्रयोग

१४ पुस, काठमाडौं —  अहिलेको आधुनिक जीवनमा मोबाइल फोन केवल सञ्चारको साधन मात्र नभई दैनिक रहनसहनको आधारभूत उपकरण बनेको छ । विकसित देशमा मात्र होइन नेपाल जस्तो विकासोन्मुख र अन्य अल्प विकसित देशमा समेत मोबाइल फोनले जनजीवनलाई तीव्र रूपमा परिवर्तन गरेको छ । सहरदेखि गाउँसम्म मोबाइलको पहुँच विस्तार हुँदै जाँदा यसले सूचना, अभिव्यक्ति र हरेक जसो सामाजिक मुद्दाहरुमा आम जनसहभागिताको ढोका खोलेको छ । सन् २०२५ को सेप्टेम्बरमा नेपालले मोबाइल प्रयोगमार्फत् एक प्रकारको सामाजिक र राजनीतिक क्रान्ति अनुभव गर्यो। युवाहरूले मोबाइल फोनलाई केवल मनोरञ्जनको साधन मात्र नबनाई राजनैतिक असन्तुष्टि र विद्रोहको आवाज उठाउने शक्तिशाली माध्यमका रूपमा प्रयोग गरे । सामाजिक…
Read More
अष्ट्रेलियाको कडा निर्णयः १६ वर्षमुनिकालाई अब सामाजिक सञ्जालमा प्रवेश निषेध

अष्ट्रेलियाको कडा निर्णयः १६ वर्षमुनिकालाई अब सामाजिक सञ्जालमा प्रवेश निषेध

२५ मंसिर, काठमाडौं — अष्ट्रेलियाले १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न रोक लगाउने नयाँ नियम कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। अब फेसबुक, इन्स्टाग्राम, टिकटक, स्न्यापच्याट, युट्युबसहितका प्लेटफर्मले १६ वर्षभन्दा कम उमेरका प्रयोगकर्ताको खाता खोल्न नदिनुका साथै सक्रिय खाता पनि बन्द गर्नुपर्नेछ। नियम नमान्ने कम्पनीमाथि कडा जरिवाना लगाइने चेतावनी सरकारले दिएको छ। अष्ट्रेलियाली सरकारले बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्यमा परेको असर, साइबर दुव्र्यवहार र बढ्दो अनलाइन जोखिमका कारण यो कदम चालिएको जनाएको छ। प्रधानमन्त्री एन्टोनी आल्बानेजेले सामाजिक सञ्जालले कम उमेरका प्रयोगकर्तालाई गम्भीर रूपमा प्रभावित गर्न थालेपछि नियन्त्रण अनिवार्य भएको बताए। नयाँ नियमले कम्पनीहरूलाई प्रयोगकर्ताको उमेर जाँच गर्ने प्रणाली अनिवार्य बनाएको छ। उमेर प्रमाणित गर्न…
Read More
मोबाइल निर्भरतासँगै हातको संरचना बदलिने संकेत

मोबाइल निर्भरतासँगै हातको संरचना बदलिने संकेत

२३ मंसिर, काठमाडौं — स्मार्टफोन लामो समय एकै तरिकाले समातेर प्रयोग गर्दा मानिसको सानो औँलामा (pinky finger) मा देखिने शारीरिक परिवर्तन विश्वभर बढ्दै गएको विशेषज्ञहरूले बताएका छन्। द इन्डियन एक्सप्रेस  (The Indian Express) मा प्रकाशित रिपोर्टअनुसार फोन समात्दा सानो औँलामा पर्ने निरन्तर दबाबले औँलाको बनावटमा डेन्टजस्तो खाडल देखिनु, वक्रता आउनु र हड्डी तन्तुमा दबाब बढ्नुजस्ता समस्या पहिचान हुन थालेका छन्। चिकित्सकहरूका अनुसार समस्या साधारण तया असजिलोबाट सुरु भए पनि दीर्घकालमा जोर्नी दुखाइ, औँला र हत्केला समन्वयमा कमजोरी र नसामा असर पर्ने जोखिम बढ्दछ । धेरै प्रयोगकर्ताले फोनको तल्लो भाग सानो औँलामा अड्याएर पकड बनाउने भएकाले त्यही क्षेत्रमा दबाब केन्द्रीकृत हुने…
Read More
एआई उद्योगको सुरक्षा संरचना कमजोर, अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड नपुगेको अध्ययनमा खुलासा

एआई उद्योगको सुरक्षा संरचना कमजोर, अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड नपुगेको अध्ययनमा खुलासा

२३ मंसिर, काठमाडौं — विश्वका ठूला एआई कम्पनीहरूको सुरक्षा अभ्यास अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डभन्दा निकै तल रहेको एक नयाँ अध्ययनले निष्कर्ष निकालेको छ। फ्युचर अफ लाइफ इन्स्टिच्युट- Future of Life Institute (FLI) ले सार्वजनिक गरेको “AI Safety Index 2025” ले OpenAI, Anthropic, xAI र Meta जस्ता कम्पनीले जोखिम व्यवस्थापनका आधारभूत मानकसमेत पर्याप्त रूपमा अपनाउन नसकेको उल्लेख गरेको हो। रॉयटर्स (Reuters) का अनुसार, स्वतन्त्र विज्ञहरूले गरेको मूल्याङ्कनमा ती कम्पनीहरूसँग उदीयमान उच्च-क्षमतायुक्त एआई प्रणालीलाई सुरक्षित रूपमा नियन्त्रित राख्ने स्पष्ट रणनीति छैन। रिपोर्टमा जोखिम मूल्याङ्कन, पारदर्शिता, आन्तरिक समीक्षा र जिम्मेवारी निर्धारणजस्ता मुख्य क्षेत्रहरूमा कम्पनीहरूको तयारी कमजोर रहेको देखाइएको छ। FLI का अध्यक्ष म्याक्स टेगमार्क (Max…
Read More
इन्स्टाग्रामको पोस्टमा तीन ह्यासट्याग मात्रै राख्न मिल्ने संकेत, परीक्षण सुरु

इन्स्टाग्रामको पोस्टमा तीन ह्यासट्याग मात्रै राख्न मिल्ने संकेत, परीक्षण सुरु

२१ मंसिर, काठमाडौं — इन्स्टाग्रामले पोस्टमा राख्न सकिने ह्यासट्यागको संख्या तीनमा सीमित गर्ने तयारी गरिरहेको देखिन्छ। केही प्रयोगकर्ताको एपमा नयाँ चेतावनी देखिन थालेपछि कम्पनीले ह्यासट्याग प्रयोगको नीति कडाइतर्फ लैजान लागेको अनुमान गरिएको हो। कसरी खुल्यो नयाँ नियमको संकेत? प्रयोगकर्ताले सार्वजनिक गरेका स्क्रिनशटका अनुसार पोस्ट बनाउँदा ‘Three hashtags are enough’ भन्ने सूचना देखिन थालेको छ। उक्त सूचनाले तीनभन्दा धेरै ह्यासट्यागले पहुँच (reach) बढाउँदैन र Instagram ले सीमा तोक्ने दिशामा कदम चालिरहेको पुष्टि गर्दछ। किन ह्यासट्याग घटाउन खोज्दैछ Instagram? अति ह्यासट्याग प्रयोगले फिड स्पामजस्तै देखिने, सामग्रीको गुणस्तर घट्ने र एल्गोरिदमले वास्तविक रुचि छुट्याउन गाह्रो हुने समस्या बढेको भन्दै Instagram लामो समयदेखि आलोचना…
Read More
बर्षभरीको समीक्षा अब युट्युब मै, नयाँ रिक्याप फिचर सार्वजनिक

बर्षभरीको समीक्षा अब युट्युब मै, नयाँ रिक्याप फिचर सार्वजनिक

२१ मंसिर, काठमाडौं — युट्युब ले आफ्नै वार्षिक ‘Year in Review’ रिक्याप सार्वजनिक गरेको छ । यसमार्फत प्रयोगकर्ताले बर्षभरी हेरेका भिडियो, सुनेका गीत र व्यक्तिगत रुचिसँग सम्बन्धित तथ्य एकैपटक बुझ्न सक्नेछन्। कम्पनीका अनुसार यो फिचर युट्युब र युट्युब म्युजिक दुवैमा उपलब्ध छ। के समावेश छ नयाँ रिक्यापमा रिक्यापले प्रयोगकर्ताले बर्षभरी बढी उपभोग गरेको सामग्रीलाई भिजुअल कार्डका रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। सबैभन्दा धेरै सुनेको गीत, मनपराएका कलाकार, दोहोरिने प्ले लिस्ट, हेर्दै आएको भिडियो विधा र व्यक्तिगत ट्रेन्डहरू क्रमबद्ध रूपमा देखिन्छन्। मोबाइलमा हेर्दा रिक्याप स्लाइडजस्तो गरी क्रमिक रूपमा खुल्ने भएकाले वर्षभरको डिजिटल गतिविधि छोटो समयमै बुझ्न सजिलो हुनेछ। डाटा कसरी प्रस्तुत हुन्छ युट्युब…
Read More
डिपफेक प्रविधि: सम्भावनाबाट चिन्तासम्मको यात्रा

डिपफेक प्रविधि: सम्भावनाबाट चिन्तासम्मको यात्रा

डिपफेक (Deepfake) भनेको "डीप लर्निङ" र "फेक" शब्दको संयोजनबाट बनेको शब्द हो, जसले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence - AI) र मेशिन लर्निङ (Machine Learning) को सहायताले फोटो, भिडियो, वा अडियो सामग्रीलाई यथार्थजस्तो देखिने गरी परिवर्तन गर्ने प्रविधिलाई जनाउँछ। यसले प्रायः डीप न्यूरल नेटवर्क र जेनेरेटिभ एड्भर्सेरियल नेटवर्क (GANs) को सहायताले कार्य गर्दछ। डिपफेकको प्रयोगले मानिसहरूको पहिचानलाई नक्कली सामग्रीमा स्थानान्तरण गरेर अन्य व्यक्तिको अनुहार वा आवाजलाई वास्तविक झैं देखाउन सक्छ। डिपफेक (Deepfake) प्रविधिको इतिहास कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) र मेशिन लर्निङ (Machine Learning) को विकाससँग गहिरो रूपमा जडित छ। यद्यपि डिपफेक शब्द २०१७ मा मात्र प्रचलित भयो, यसको आधारभूत प्रविधिहरू दशकौं अघिदेखि…
Read More
के तपाईँ पनि YouTube हेर्दै सुत्नुहुन्छ? यहाँ स्लीप टाइमर सेट गर्ने तरिका जान्नुहोस्

के तपाईँ पनि YouTube हेर्दै सुत्नुहुन्छ? यहाँ स्लीप टाइमर सेट गर्ने तरिका जान्नुहोस्

धेरै मानिसलाई राति सुत्नुअघि YouTube मा भिडियो हेर्ने वा गीत सुन्ने बानी हुन्छ। तर, यसबाट एउटा समस्या हुन्छ कि मानिस सुतेपछि पनि भिडियो अनै चलिरहन्छ। यसले फोनको ब्याट्री सकिन्छ, र कहिलेकाहीँ बिहानको अलार्म बज्दैन। YouTube को स्लीप टाइमर के हो? YouTube ले गत वर्ष अक्टोबरमा एउटा विशेष सुविधा 'स्लीप टाइमर' सार्वजनिक गर्‍यो। यो सुविधा विशेष गरी तिनीहरूका लागि उपयोगी छ, जो सुत्नुअघि भिडियो हेर्न मन पराउँछन्। Google द्वारा स्वामित्वमा रहेको YouTube को यो सुविधा प्रयोगकर्ताहरूलाई निश्चित समयपछि भिडियो स्वतः रोक्न टाइमर सेट गर्न अनुमति दिन्छ। यो सुविधा YouTube लाई स्लो मोसन, मेडिटेसन, वा ASMR सुन्नका लागि स्लीप एडको रूपमा प्रयोग…
Read More
गुगल ड्राइभको स्टोरेज भरिएको छ? यी उपाएले तपाईंलाई ठाउँ खाली गर्न मद्दत गर्नेछन्

गुगल ड्राइभको स्टोरेज भरिएको छ? यी उपाएले तपाईंलाई ठाउँ खाली गर्न मद्दत गर्नेछन्

२६ पुस, काठमाडौं – यदि तपाईंको गुगल ड्राइभको स्टोरेज भरिएको छ र तपाईं नयाँ फाइलहरू अपलोड गर्न सक्नुहुन्न भने, केही सरल उपायहरू अपनाएर तपाईं आफ्नो स्टोरेजमा ठाउँ खाली गर्न सक्नुहुन्छ। तलका सुझावहरू पालना गर्नुहोस्: १. ठूला फाइलहरू हटाउनुहोस्: गुगल ड्राइभमा ठूला फाइलहरू पहिचान गर्न र तिनलाई हटाउनुस्। यसका लागि, ड्राइभमा 'Storage' सेक्सनमा जानुहोस् र फाइलहरू साइजअनुसार क्रमबद्ध गर्नुहोस्। आवश्यक नभएका ठूला फाइलहरू चयन गरी डिलिट गर्नुहोस्। २. ट्र्यास खाली गर्नुहोस्: फाइलहरू डिलिट गरेपछि, तिनीहरू ट्र्यासमा रहन्छन् र स्टोरेज ओगटिरहन्छन्। ट्र्यास खाली गर्न, ड्राइभको 'Trash' फोल्डरमा जानुहोस् र 'Empty Trash' बटनमा क्लिक गर्नुहोस्। ३. डुप्लिकेट फाइलहरू हटाउनुहोस्: ड्राइभमा दोहोरिएका फाइलहरू हटाएर…
Read More
गुगल फोटोजबाट सबै फोटो र भिडियो एकैपटक कसरी डाउनलोड गर्ने?

गुगल फोटोजबाट सबै फोटो र भिडियो एकैपटक कसरी डाउनलोड गर्ने?

२६ पुस, काठमाडौं – यदि तपाईंले आफ्नो फोटो र भिडियोहरू गुगल फोटोजमा सुरक्षित राख्नुभएको छ र ती सबैलाई एकैपटकमा डाउनलोड गर्न चाहनुहुन्छ भने, यो सजिलै गर्न सकिन्छ। यसका लागि तपाईंले गुगलको 'टेकआउट' सेवा प्रयोग गर्नुपर्नेछ। तलका चरणहरू पालना गरेर तपाईं आफ्नो सम्पूर्ण फोटो र भिडियोहरू सजिलै डाउनलोड गर्न सक्नुहुन्छ: १. गुगल टेकआउटमा जानुहोस्: आफ्नो वेब ब्राउजरमा takeout.google.com खोल्नुहोस्। २. गुगल खातामा लगइन गर्नुहोस्: आफ्नो गुगल खातामा लगइन गर्नुहोस्। ३. सेवाहरू चयन गर्नुहोस्: उपलब्ध गुगल सेवाहरूको सूचीमा 'Google Photos' फेला पार्नुहोस् र त्यसलाई चयन गर्नुहोस्। अन्य सेवाहरू अनचेक गर्नुहोस्, यदि तपाईंले तिनको डेटा डाउनलोड गर्न चाहनुहुन्न भने। ४. एल्बमहरू चयन गर्नुहोस्:…
Read More